Tekst: Ginette Lavell
Foto’s: Félix Vázquez
“Communicatie die stroomt en siddert”, zo typeren flamencodanseres Rocio Molina en flamencozangeres La Tremendita hun samenwerking. In de voorstelling Afectos brengen ze die samenwerking als muziek- en dansstuk met als derde stem de contrabas van Pablo Martín.
Intiem samenzijn voor uitverkochte zaal
Naar deze voorstelling kijken is alsof je afluistert bij een gesprek tussen echtelieden. De lieve woordjes, de stille verwijten, het gedeelde geheim, een blik van verstandhouding. Deze voorstelling is een intiem samenzijn voor een uitverkochte zaal. Je bent geen publiek, maar de vierde muur rondom de intimiteit die zich binnenskamers ontvouwt.
De instrumentale rode draad is in Afectos naast de zang niet de flamenco gitaar maar een contrabas, bespeeld door Pablo Martín. De warme klanken gaan goed samen met de diepe stem van La Tremendita. De contrabas, toch geen traditioneel flamenco instrument, blijkt prima geschikt voor effecten die heel flamenco klinken. Martín beslaat de klankkast als een cajon en de live opgenomen samples van basloopjes worden in de typische flamencoritmes via de geluidsinstallatie teruggespeeld.
De keuze voor een contrabas lag niet voor de hand, maar toen La Tremendita en Molina de muziek van Pablo Martin eenmaal hadden gehoord was het ze meteen duidelijk dat dit het leidend instrument zou worden. “We hadden ons de uitdaging gesteld om een instrument te kiezen dat we niet kenden en die niet direct in aanmerking zou kunnen komen als solo instrument voor flamenco. Dat zou je allemaal verwachten van een instrument als de contrabas, maar het tegendeel bleek waar: we hebben ontdekt dat dit fantastische instrument alles kan. Bovendien hebben we niet alleen voor het instrument gekozen. De bespeler ervan, Pabo Martín, paste perfect in het project.”
“Dagenlang hebben we gepraat, onze angsten en onzekerheden geconfronteerd en eindeloos gezongen en gedanst.”
Balanceerdans met gitaar
De voorstelling begint met Molina de op blote voeten opkomt en een zwak gloeiend peertje midden boven het speelveld aanknipt. Een familiaal gebaar, passend bij de huiskamersetting met luie leren stoel en kapstok. Als eerste gaat Molina, gezeten op een stoel, een balanceerdans aan met een gitaar die over haar lichaam rolt op de tonen van de contrabas. Als Molina haar dansschoenen aantrekt en de mouwen opstroopt, wordt het publiek getrakteerd op het eerste virtuoze voetenwerk.
Stevige stukken flamenco wisselen af met rust en soms complete stilte. De scene waarin Molina en La Tremendita elkaar zachtjes toefluisteren, is van een intimiteit waar je als publiek haast beschaamd getuige van bent. Is het een vraaggesprek? Zijn het kooswoordjes? Is het een ingehouden twist?
Details zijn belangrijk, leggen La Tremendita en Molina uit. Ze hebben lang gewerkt om de juiste balans tussen de muziekstukken en kleine dramatische effecten te vinden. “We hebben ons maandenlang opgesloten in een afgelegen studio in de natuur waar we ons helemaal op het werk en elkaar konden concentreren. Dagenlang hebben we veel gepraat, onze angsten en onzekerheden geconfronteerd en, het belangrijkste, heel veel uren gezongen en gedanst. De eerste fase van de productie lag in onze handen, daarna sloot bassist Pablo Martín aan. Hij gaf kleur, evenwicht en harmonie aan het werk. Uiteindelijk hebben we met zijn drieën veel tijd intensief doorgebracht. Wat ons verrast heeft, is de impact van onze combinatie. Dat voelen we iedere repetitie, ieder optreden weer.”
“Iedere repetitie en ieder optreden weer voelen we de impact van onze samenwerking.”
De laatste scene zet in met La Tremendita die op een kalimba (duimpiano) een dromerige melodie speelt en zachtjes zingt. De contrabas neemt het over en Molina laat zich helemaal door de muziek meenemen met kleine bewegingen en gesloten ogen. Weer krijg je dat gevoel dat je hier door het huiskamergordijn gluurt naar iemand die helemaal voor zichzelf alleen een dans doet en niet naar een wereldartiest kijkt die een goed geregisseerd stuk opvoert. En dat is precies díe intimiteit die Molina en La Tremendita hebben willen bereiken met Afectos.
Dit artikel verscheen eerder in Latin Emagazine en Mundo Flamenco.
‘Afectos’
Rocio Molina: choreografie en dans.
Rosario Guerrero: ‘La Tremendita’ zang.
Pablo Martín: contrabas.
Carlos Marquerie: regie, décor, licht.
Rosario Guerrero ‘La Tremendita’, Pablo Martín: originele muziek.
Rocio Molina, Rosario Guerrero ‘La Tremendita’: idee
Gezien in Muziekgebouw aan het IJ op 26 februari 2014 in het kader van de Intermezzo Nederlandse Flamenco Biënnale.