Impulso: op de huid van Rocío Molina

Tekst: ©Ginette Lavell

IDFA 2017 bracht de wereldpremière van ‘Impulso’, een documentaire over de weg van flamencodanseres Rocio Molina naar de voorstelling ‘Caída del Cielo’. Regisseur Emilio Belmonte neemt zijn kijkers mee in een bijzonder creatief proces van een markante artiest.

Foto: Rocío Molina in Caída del Cielo ©Ginette Lavell

Reis van ontdekken en uitvinden

Je zou Rocío Molina een soort Björk van de flamenco kunnen noemen. Eigengereid, anarchistisch, maar bovenal: waanzinnig muzikaal. Haar artistieke weg is er een van ontdekken en uitvinden. Het was die reis, die creatieve zoektocht, waar het ‘m regisseur Emilio Belmonte om te doen was. “Het is een geweldig mens, maar het ging me niet persoon Rocío. Het moest geen biografische film worden” zegt hij in een Idfa interview. Wat wel zijn doel was: dat mensen over 50 jaar weten hoe flamenco er aan het begin van deze eeuw er voor stond. En, vervolgt Emilio Belmonte, Rocío is hier de vertegenwoordiger bij uitstek van.
De voorstelling Caída del Cielo is het resultaat van verschillende improvisatiesessies met een vast team van artiesten. In deze documentaire volg je het maakproces alsof zelf in de bezweette studio staat. Er wordt geworsteld met ritmes en structuren en ideeën. Maar er wordt bovenal samengewerkt, samen gegeten en samen grappen gemaakt. Je ziet de inspanning, de toewijding maar ook de ontspanning en de lachbuien. Zo word je subtiel meegenomen in de opbouw naar de première van een voorstelling die tot op de dag van het eerste doek nog geen naam heeft. Ondertussen worden er verschillende ‘Impulsos’ opgevoerd: geheel geïmproviseerde performances op locatie.
Video: Impulso in het Chaillot Theater Parijs.

Vier uur durende improvisatie

De eerste Impulso die je in de documentaire ziet, is in de foyer van het Chaillot theater in Parijs, met uitzicht op de Eiffeltoren. De muzikanten vinden het spannend, zo’n ongerepeteerde voorstelling voor publiek. Maar het brengt ze ook op nieuwe ideeën. De laatste Impulso in de film is in september 2016 op de Bienal Flamenco de Sevilla, een vier uur durende improvisatie. Een echt huzarenstukje waar Rocío haar eigen grenzen in op wil zoeken. “We zien wel wat er gebeurt als de energie op is. Het zijn misschien wel juist die momenten van zwakte en kwetsbaarheid waarin mooie dingen gebeuren” zegt ze in de camera. En dat is Rocío ten voeten uit: een dappere vrouw die grenzen opzoekt, met prachtige resultaten. De vier uur durende voorstelling werd door al het aanwezige publiek van begin tot einde bijgewoond en ontving lovende kritieken.
Een van de verrassingen tijdens deze ‘mega-impulso’ in Sevilla was het gastoptreden van La Chana. Deze flamencolegende heeft Rocío Molina in haar hart gesloten, en noemt Rocío haar ‘kleinkind’. De verschillen zijn enorm: Rocío is jong en sterk en heeft alle vrijheid om haar experimenten uit te proberen. La Chana is een oude dame die haar danscarriére gekortwiekt zag door een jaloerse echtgenoot. Nu ze van hem verlost is, zijn het haar versleten knieën die haar beperken. Maar ze laat zich er niet door tegenhouden, ze danst nu zittend. La Chana en Rocío samen zittend op een stoel te zien dansen is ronduit ontroerend. Volgens het publiek die bij deze improvisatienacht op de Bienal de Sevilla aanwezig waren, een absoluut hoogtepunt in de hele voorstelling.
Foto’s: Stills uit de documentaire ‘Impulso’

La Chana en Rocío Molina: monsters van dans

Hoe verschillend La Chana en Rocío ook zijn, je voelt ook de overeenkomsten. La Chana danst louter geïmproviseerd, zo heeft ze het altijd gedaan. En ook Rocío daagt zichzelf en haar gezelschap uit de grenzen en de onzekerheid van de improvisatie op te zoeken.
Maar de grootste gemene deler tussen beide vrouwen is nog wel hun bevlogenheid. Een absoluut kippenvelmoment in de documentaire ‘Impulso’ is als de moeder van Rocío aan het woord is. Met tranen in haar ogen omschrijft hoe ze de optredens van haar dochter ervaart. “Ik huil omdat ik zie wat dit kleine meisje geeft, dat maakt me bang. Vaak denk ik dat ze te veel geeft. Ik weet dat ze die extremen bewust opzoekt. Dat ze die grens over moet om zichzelf achter te laten en dit monster te worden. Maar het maakt me wel bang.”
De dochter van La Chana zegt in de documentaire ‘La Chana’ (première IDFA 2016) over haar moeder iets heel vergelijkbaars. Toen zij als klein meisje haar moeder op het podium zag dansen, werd ze ook bang. In de film zegt ze tegen La Chana: “Je zag er uit als mijn moeder, maar je was mijn moeder niet, je werd iets anders. Ik was bang dat ‘het’ je kwaad zou doen.”
Foto: Rocío Molina bij de Q&A na afloop van de filmpremière in Tuschinski ©Ginette Lavell.

Monument van glas

Die transformatie op het podium, een kenmerk van echte artiesten, is wat je ervaart als je Rocío ziet dansen. Emilio Belmonte is er in geslaagd de weg hier naartoe vast te leggen. Al was het niet zijn doel om de film over haar als persoon te maken, het is toch ook zeker een portret van deze markante danseres. Je krijgt de kans om dicht op haar huid te komen en tegelijkertijd het kader van de flamenco niet te missen. Dat is mede dankzij het gebruik van het geluid en de muziek uit de voorstelling die uiteindelijk het resultaat was van de vele Impulsos. Javier Álvarez, de sound designer van de voorstelling én van de documentaire, omschrijft Rocío heel mooi als een monument, een ‘monument van glas.’ Een prachtige beeldende uitspraak die perfect past bij de breekbaarheid en kracht die Rocío Molina zo fascinerend maak om naar te kijken.
Foto: Rocío Molina in Caída del Cielo ©Ginette Lavell

 

 

‘Impulso’ – IDFA 2017
Regisseur: Emilio Belmonte
Productie: Nicolas Lesoult namens Les Films de la Butte
Cinematografie: Dorian Blanc, Thomas Bremond
Editing: Matthieu Lambourion
Sound Design: Javier Álvarez
Wereldpremière 8 november 2017, Tuschinski Amsterdam.

Lees ook het interview met La Chana waarin zij onder meer een vraag beantwoordt over haar gastoptreden bij Rocío Molina tijdens de Bienal Flamenco de Sevilla 2016. De voorstelling van Rocío Molina werd destijds live via flamencoagenda uitgezonden.

Share